Estas sustancias protegen del sol desde dentro
Het gevaar van de zon
Zonnestralen bevatten ultraviolette straling, ook wel uv-straling genoemd. Dit is een type elektromagnetische straling dat afkomstig is van de zon of zonnebank. Je ziet uv-straling niet met het blote oog, maar je huid en ogen merken het wel.
Een gezonde hoeveelheid zonlicht is waardevol, onder andere voor de aanmaak van vitamine D. Te veel blootstelling aan uv-straling kan echter schade veroorzaken aan je huid en ogen. Daarom draait goede zonbescherming om balans: bewust genieten van de zon, zonder je huid onnodig te belasten.
Drie verschillende typen uv-straling
Er zijn drie soorten uv-straling:
- UVA-straling wordt vooral geassocieerd met huidveroudering.
- UVB-straling is schadelijk voor je huid en ogen en speelt een belangrijke rol bij verbranding.
- UVC-straling bereikt de aarde niet, omdat het wordt geabsorbeerd door de ozonlaag.
Voor je huid zijn daarom met name UVA en UVB relevant. Beide typen straling kunnen invloed hebben op de conditie van je huid.
De effecten van uv-straling op je huid
Uv-straling kan je huid op verschillende manieren belasten. Hieronder lees je hoe dat werkt.
DNA-schade
Uv-straling kan de genetische code van huidcellen beschadigen. Dit kan leiden tot veranderingen in het DNA. Wanneer beschadigde cellen zich blijven delen, kan dat bijdragen aan ongecontroleerde celgroei.
Oxidatieve stress
Oxidatieve stress ontstaat wanneer er in je lichaam een disbalans is tussen vrije radicalen en antioxidanten. Vrije radicalen zijn onstabiele moleculen die schade kunnen veroorzaken aan cellen. Uv-straling kan de vorming van vrije radicalen verhogen, waardoor oxidatieve stress in de huid ontstaat. Dat kan bijdragen aan schade aan huidcellen. Oxidatieve stress is een belangrijke factor bij vroegtijdige huidveroudering.
Antioxidanten helpen je cellen beschermen tegen oxidatieve stress. Je vindt antioxidanten onder andere in voeding met vitamine C, vitamine E en selenium.
Veranderingen in het immuunsysteem
Uv-straling kan invloed hebben op het immuunsysteem van de huid. Hierdoor kan het natuurlijke herstel en de vernieuwing van huidcellen onder druk komen te staan.
Veranderingen in collageen
Uv-straling kan invloed hebben op collageen in de huid. Collageen is een belangrijk structuureiwit dat bijdraagt aan het behoud van stevigheid van de huid. Wanneer je collageen afneemt, kan dat zichtbaar en merkbaar worden aan het ontstaan van rimpels, een vale huid, slap haar en broze nagels. Ook kan je huid minder stevig aanvoelen, bijvoorbeeld rondom je wangen en je ogen.
Zo bescherm je jezelf tegen uv-straling
Bescherm jezelf tegen te veel uv-straling door bewust met de zon om te gaan. Draag beschermende kleding, zoals een hoed of luchtige lange mouwen, en vermijd de zon op momenten dat de uv-straling het sterkst is. Het RIVM adviseert om tussen 12.00 en 15.00 uur uit de zon te blijven. Juist op die momenten is de zonkracht vaak hoog.
Daarnaast kun je je huid van binnenuit ondersteunen met voedingsstoffen die helpen je cellen te beschermen tegen oxidatieve schade. Dat vervangt geen zonbescherming van buitenaf, maar vormt wel een waardevolle basis in je dagelijkse voeding.
Welke voedingsstoffen beschermen je huid van binnenuit?
Onderzoek wijst uit dat een gecombineerde inname van vitamine E, vitamine C, selenium, carotenoïden en proanthocyanidinen de huid kan ondersteunen bij blootstelling aan uv-straling. Hieronder lees je wat deze stoffen doen en in welke voedingsmiddelen je ze vindt.
Vitamine E
Vitamine E is een antioxidant die je cellen helpt beschermen tegen oxidatieve stress. Dat is relevant voor je huid, omdat huidcellen dagelijks worden blootgesteld aan invloeden van buitenaf, zoals uv-straling en luchtvervuiling. Naast het gebruik van huidverzorgingsproducten met vitamine E, kun je vitamine E ook binnenkrijgen via voeding. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan vitamine E zijn bijvoorbeeld amandelen, avocado's, spinazie en zonnebloempitten.
Selenium
Selenium helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade en is daarmee een belangrijke antioxidant binnen je voeding. Daarnaast houdt selenium je haar sterk en glanzend en is het goed voor je nagels. Je vindt selenium vooral in voeding uit de zee, zoals vis, schaal- en schelpdieren, en in paranoten. Omdat paranoten veel selenium bevatten, heb je er maar weinig van nodig.
Vitamine C
Vitamine C helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Daarnaast is vitamine C van belang voor de vorming van collageen, wat helpt om de huid te verstevigen en de elasticiteit en zachtheid van de huid te behouden. Vitamine C vind je vooral in groenten en fruit, zoals broccoli, paprika, kiwi en citrusvruchten. Door dagelijks verschillende soorten groenten en fruit te eten, ondersteun je de aanvoer van deze belangrijke vitamine.
Carotenoïden
Carotenoïden zijn natuurlijke pigmenten die voorkomen in veel kleurrijke voedingsmiddelen. Voorbeelden van carotenoïden zijn bètacaroteen, luteïne, zeaxanthine, lycopeen en astaxanthine. Je vindt carotenoïden vooral in felgekleurde groenten en fruit, zoals wortels, paprika, spinazie en tomaten. Zo zijn wortels rijk aan bètacaroteen, een stof die je lichaam omzet in vitamine A. Vitamine A helpt bij het gezond houden van de huid en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.
De bijzondere carotenoïde astaxanthine vind je onder andere in garnalen, kreeft, krab en zalm. De astaxanthine zorgt bij deze voedingsmiddelen voor hun roze kleur.
Flavonoïden
Flavonoïden, ook wel bioflavonoïden genoemd, zijn plantenstoffen die bijdragen aan de kleur van veel groenten en fruit. In het algemeen bevatten de meest kleurrijke componenten van het voedsel, zoals de schil van fruit, het hoogste gehalte flavonoïden. Bronnen van flavonoïden zijn onder andere appels, bessen, druiven, cacao en groene thee. Bronnen zoals groene thee en druiven zijn rijk aan antioxidanten, die bijdragen tot de bescherming van cellen tegen schade.*
*Gezondheidsclaim in afwachting van Europese toelating.
Kies bij voorkeur voor verschillende kleuren groenten en fruit. Zo krijg je vanzelf een bredere mix aan plantenstoffen binnen.
Bescherm van buitenaf, ondersteun van binnenuit
Je huid beschermen tegen de zon begint met verstandig omgaan met uv-straling. Vermijd de zon op het heetst van de dag, draag beschermende kleding en gebruik passende zonbescherming wanneer dat nodig is.
Daarnaast kun je je huid van binnenuit beschermen en ondersteunen met voeding die rijk is aan antioxidanten en plantenstoffen, zoals vitamine E, selenium, vitamine C, carotenoïden en flavonoïden.
Het beste resultaat bereik je door deze stoffen regelmatig via je dagelijkse voeding binnen te krijgen en te combineren. Een voedingspatroon rijk aan groenten en fruit, aangevuld met vis en schaal- en schelpdieren met een roze kleur, geeft je huid waardevolle ondersteuning van binnenuit.
Zo zorg je voor een sterke basis: bewust beschermen van buitenaf en goed voeden van binnenuit.
Bronnen
- Narayanan, D. L., et al. (2010). Ultraviolet radiation and skin cancer. International journal of dermatology, 49(9), 978-986.
- Meng, J. Y., et al. (2009). Ultraviolet light-induced oxidative stress: effects on antioxidant response of Helicoverpa armigera adults. Journal of Insect Physiology, 55(6), 588-592.
- Schwarz, T. (2005). Ultraviolette Strahlung–Immunantwort: ultraviolet radiation–immune response. JDDG: Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 3, S11-S18.
- Jariashvili, K., et al. (2012). UV damage of collagen: insights from model collagen peptides. Biopolymers, 97(3), 189-198.
- Greul AK, et al. Photoprotection of UV-irradiated human skin: an antioxidative combination of vitamins E and C, carotenoids, selenium and proanthocyanidins. Skin Pharmacol Appl Skin Physiol. 2002;15(5):307–15.